Za naszego najstarszego przodka z rodu Kręskich herbu Nadelwicz (piszących się przez wiele pokoleń Nadelwicz Kręskimi)1, którzy w XVIII wieku doszli do pozycji hrabiów Rzeszy Niemieckiej należy uznać Jana Kręskiego, który żonaty był z Martą z Bukowca Bukowiecką herbu Drogosław II, córką Jana Piecza i nieznanej z imienia Olbrachcickiej, po mieczu wnuczką Piotra i prawnuczką (także) Piotra, siostrą Jana, Szymona, i Abrahama. Czy Jan jest tożsamy z wymienianym w Herbarzu Bonieckiego Janem Kręskim, który miał być wyprawiony konno przez Małgorzatę z Chrostowa Tymieniecką na wojnę z Mołdawią w 1497 roku? Marta i Jan (nie żył już w 1553 roku, gdy Marta wymieniana jest już jako podwójna wdowa. Jej drugim mężem był Dersław Chyciński) mieli syna Jerzego.
Jerzy, wzmiankowany był w 1561 roku, gdy na swoich dziedzicznych częściach Kręska zapisał dożywocie swej żonie Annie von Kalckreuth herbu własnego, córce Jana. W tym miejscu warto wspomnieć, że ród ten wywodzi się z okolic Norymbergii, z miejscowości Kalchkreuth. W XII wieku osiedlili się na Dolnym Śląsku i Łużycach Dolnych, a później w okolicach Międzyrzecza2. W 1578 roku Jerzy już nie żył, gdyż mowa jest o rozliczeniach między jego synami z braćmi Nieświatowskimi – Wojciecha, Stanisława i Pawła w związku z zabójstwem ich ojca Macieja, przez nieżyjącego już Jerzego Kręskiego. W wyniku porozumienia, Bartłomiej Schlichting (skoligowany z Kręskimi przez dwie synowe Jerzego) miał zapłacić powodom 120 grzywien.
Herb von Kalckreuth zamieszczony w niemieckiej Wikipedii, Adelslexikon, C. A. Starke Verlag, Limburg an der Lahn 1972
Jerzy i Anna z von Kalckreuthów mieli trzech synów: Jerzego, żonatego z Knobelsdorfówną i Urszulą Trosk, Jana, ożenionego z Małgorzatą lub Urszulą Schlichting oraz kontynuującego linię naszych przodków Abrahama.
Abraham Kręski, wspólnie z żoną Elżbietą (u Bonieckiego nazwaną Barbarą) posiadał dożywotnie wójtostwo w Podmokłem. W 1577 roku, na połowie Przetoczna zapisał 800 złotych swej żonie Elżbiecie ze Schlichtingów. W 1592 r. identyczną kwotę na Przetocznie zapisał kolejnej żonie – Annie Lessel, córce Zygmunta.
Jak już wspomniałem, według regestów Dworzaczka, Abraham żonaty był z Elżbietą Schlichting herbu własnego, córką Jerzego. Natomiast w książce tego samego autora pt. Schlichtingowie w Polsce: szkic genealogiczno-historyczny, wymieniana jest jednak jako córka Henryka, a Jerzy miałby być wg. tamtejszej genealogii jest bratem stryjecznym. Biorąc pod uwagę lata w których poszczególne osoby występują w regestach, to te ostatnie są obarczone błędem i faktycznie Elżbieta jest córką Henryka. Więcej o dziejach Schlichtingów można przeczytać w odrębnej monografii poświęconej tej rodzinie. Link Abraham i Elżbieta ze Schlichtingów Kręscy byli rodzicami Abrahama, Jerzego i kontynuatora naszej linii przodków Eliasza.
Eliasz, występuje w 1603 roku jako opiekun Jadwigi von Löben, córki Zachariasza, którego zabił zięć Eliasza – Sebastian Brudzewski (szerzej o tym w monografii poświęconej tej rodzinie Link ). W 1612 r. zięciowi i jego bratu sprzedał za 3400 złotych folwarki Najzorga i Grunwald w Przetocznie. W roku kolejnym, zawarł umowę dożywocia z żoną, którą była Anna nazywana Kopińską (zapewne nazwisko po nieznanym pierwszym mężu) Smolkówną (czy nie jest to ta sama rodzina Smolke, która z nieodległych od ziemi międzyrzeckiej Łużyc przybyła do Wielkopolski, o czym piszę w monografii poświęconej rodzinie Krist vel Kryst? Link O Smolkach wspomina w też w wymienionej wyżej książce Stanisław Kozierowski). Być może to była modyfikacja zapisu z 1603 r. gdy na Przetocznie zapisał jej jako dożywocie 2000 złotych. Eliasz i Anna doczekali się dwójki dzieci: Samuela, żonatego z Anną Bojanowską oraz kończącej naszą linię przodków z tej rodziny - Salomei.
Salomea została wydana za Sebastiana Brudzewskiego herbu Newlin, syna Henryka. Dzieje ich potomków opisane zostały w odrębnej monografii, poświęconej familii Brudzewskich. Link
1 Kozierowski w książce pt. Obce rycerstwo w Wielkopolsce w XII-XVI wieku, wywodzi ten ród z miejscowości Nadżecy czyli Nadelwitz w okolicach Budziszyna w Łużycach, powołując się przy tym na podpis z 1345 roku, złożony przez Gersa de Nadelwitz.
2 Miejscowość Kalchkreuth z pewnością jest gniazdem tej rodziny – te linie, które w nim pozostały, w miejscowym gotyckim kościele św. Andrzeja umieściły herb, tożsamy z tym, który po wiekach używali „nasi” Kalckreuthowie (polonizując się, nazwali się Kalkrayterami). Na tereny Dolnego Śląska i Łużyc w XII wieku. W dokumencie z 6 grudnia 1286 roku, w dokumencie sygnowanym przez księcia Kondrada Żagańskiego pojawia się Konrad Kalkruth, jako jeden ze świadków. Być może to on jest założycielem podżagańskiej wsi Karczówka, która do 1945 roku nazywała się Kalkreuth. Wcześniej jeszcze, bo 16 grudnia 1284 roku wydany został inny dokument, w którym wymienia się Heinricha de Kalcruthe z Lyce koło Drezna. Według niemieckich historyków, Kalckreuthowie stanowili trzon dworu i wojsk książąt legnickich Wacława i Ludwika. Jednak kolejnym znanym z imienia przedstawicielem rodziny jest Nannus Calkruth, wymieniany w 1385 roku właściciel Klępska, a później jeszcze Pomorska i Bród. To on jest protoplastą rodu w ziemi lubuskiej. Niestety nie wiadomo jakie więzy krwi łączą Nannusa ze sławnym Rudolfem Kalckreutherem, który w bitwie pod Chojnicami w 1454 roku zabił swojego imiennika – księcia żagańskiego Rudolfa, który był sprzymierzeńcem Krzyżaków. Na pewno jednak Rudolf był spadkobiercą Nannusa, ponieważ posiadał Pomorsko. Dopiero jego prawnuk – być może brat, kuzyn lub bratanek Anny Kręskiej, sprzedał połowę Pomorska, a za uzyskane środki kupił Krasne Dłusko i Herstop (dziś Nowa Niedrzwica).
Jeśli chcielibyście podyskutować ze mną na gruncie genealogicznym i heraldycznym, potrzebujecie rady, posiadacie materiały które mogłyby uzupełnić opublikowane przeze mnie materiały, jesteście w mniejszym lub większym stopniu ze mną spokrewnieni/skoligaceni - zachęcam do kontaktu przez maila lub portale społecznościowe.
